Ο άγιος μεγαλομάρτυς Φανούριος, ο Νεοφανής και Θαυματουργός, έγινε γνωστός ύστερα από ανεύρεση της εικόνας του κατά τον 14ο αιώνα μ.Χ. στη Ρόδο, όταν οι εξουσιαστές της, οι Αγαρηνοί, ανέσκαπταν παλιά οικοδομήματα στο νότιο μέρος του παλαιού τείχους της πόλεως. Εκεί, βρέθηκε αρχαίος χριστιανικός ναός με πολλές κατεστραμμένες εικόνες, μεταξύ των οποίων καλά διατηρημένη ήταν η εικόνα νεαρού στρατιωτικού, ο οποίος κρατούσε στο δεξί του χέρι σταυρό, στο πάνω μέρος του οποίου εικονιζόταν λαμπάδα αναμμένη και γύρω από τη μορφή του Αγίου ήταν ιστορημένα (ζωγραφισμένα) τα δώδεκα μαρτύριά του. Ο τότε μητροπολίτης Ρόδου, Νείλος Β’ (1355-1369 μ.Χ.), ανέγνωσε την επιγραφή της εικόνας «ο Άγιος Φανούριος», ανοικοδόμησε τον ναό του Αγίου με άδεια που έλαβε ο ίδιος από την Κωνσταντινούπολη, καθιέρωσε την εορτή του και συνέταξε την Ακολουθία του. Μεταξύ των θαυμάτων του αναφέρεται η απελευθέρωση τριών Κρητών ιερέων από την αιχμαλωσία των Αγαρηνών.